سرزمین کهنسال ایران با تاریخ پربار و فرهنگ و تمدن غنی خود به عنوان یکی از خاستگاه های تمدن بشری همواره در طول تاریخ پر فراز و نشیب خود از اهمیت و ویژگی خاصی برخوردار بوده و موزه ها به عنوان نمایشگاههای تاریخ فرهنگ و تمدن مناسب ترین مکان برای معرفی و شناخت تاریخ و مراحل تمدنی آن بشمار میروند.
در میان موزه های عمده ای که در شناخت تاریخ ایران نقش دارند ، کاخ موزه ها هستند که علاوه بر نقش سیاسی و اجتماعی ،در جهت آشناسازی اقشار مختلف مردم با نحوه زندگی درباریان و سلاطین گذشته نیز سهم مهمی دارند.این مکانها به خاطر دارا بودن آثار ارزشمند هنری ،فرهنگی و تاریخی می توانند به نحو موثری گذشته را بنمایانند.در اینجا کاخ موزه ملت که در قدیم کاخ سفید سعد آباد نامیده می شد معرفی می گردد.
کاخ موزه ملت
مجموعه کاخهای موجود درسعد آباد در منطقه ای نزدیک به 180 هکتار جنگل احداث شده است که یکی از مهم ترین آنها کاخ موزه ملت است .این کاخ به دلیل سفید بودن به کاخ ابیض معروف بود اقامتگاه اختصاصی شاه سابق و خانواده اش در تابستان به حساب می آمد .ساختمان کاخ در 1310 شروع شد و در سال 1318 پایان یافت و بهره برداری از آن آغاز گردید .این کاخ در دوطبقه یا زیربنای 5000 متر مربع ساخته شده است.
در طبقات مختلف کاخ 54 واحد مختلف از جمله تالار بزرگ بزرگ تشریفاتی وجود دارد که محل پذیرایی و دیدارهای رسمی بوده اند.در بنای کاخ گروه بیشماری از هنرمندان و صنعتگران شرکت داشته اند.نمای بیرونی کاخ آمیزه ای است از سبک معماری کاخ های آلمانی و معماری داخلی آن به صورت چهارستونی و مرکب از طرحهای بیزانسی و ایرانی است .تالارهای بزرگ سبک فرانسوی کاخ ،اشیاء ارزشمند فراوان خارجی و داخلی را در خود جای داده است که امروزه چشم بازدیدگنندگان را نوازش می دهد.
قسمت های مختلف کاخ موزه ملت
سرسرا که زمانی محل رفت وآمد اختصاصی خانواده سلطنتی بود ،با قالی زیبا و لوسترهای زیبای خود ، پذیرای دیدارکنندگان است .در ورود به موزه در ویترین سمت راست اشیاءلاکی روغنی ،از جمله قلمدان با قاب آینه های سده های 12 تا 14 و نشخه های خطی نفیس قرآن مجید ،دیوان حافظ و شاهنامه فردوسی چشم را نوازش می دهند و در ویترین سمت چپ ،آثار با ارزش سفالی که از حفاریهای مناطق باستانی ایران به دست آمده دیده می شود ویترین سمت راست اطاق انتظار نمایش دهنده اشیاء با ارزش ساخته شده از مینا از کشورهای مختلف است و ویترین سمت چپ اشیاء ساخته شده از عاج را نمایش می دهند.کاخ تالارهای متعدد دارد که در میان آنها می توان به "تالار انتظار و پذیرایی" و "تالار تشکیل جلسات" و اشیاء موجود در آنها اشاره کرد.
تالار پذیرایی و انتظار
این مکان، محل پذیرایی مهمانان بوده و اشیاء و تابلوهای زیبایی مثل مثل پرده ابریشم بافت متعلق به قرن 17 ،با تصویر هجرت حضرت مریم،و تابلوهای "طبیعت بی جان" "دختری با دسته گل" چشم را نوازش می دهد. مبل های موجود سبک لوئی سیزدهم متعلق به قرن 17 است و لوسترهای برنزی با گل های چینی عظمت و زیبایی را به نمایش می گذارد.قالی 121 متری طرح لچک ترنجی بسیار زیبایی این تالار که 2190 بافنده به مدت چهار سال برای بافت آن کار کرده اند،بازدید کننده را تحت تاثیر قرار می دهد.
تالار تشکیل جلسات
این تالار محل تشکیل جلسات و مذاکرات رسمی بوده و اشیاء بسیار زیبای از جمله قالب 68 متی با طرحهای گل افشان شاه عباسی ،ظروف چینی رومیزی با نقش تاج سلطنتی ،جامهای کریستال به شکل میوه زیبایی خاصی به آن می بخشد.ظروف مختلف از جمله تنگ سرنیزه ای متعلق به قرن 18،گلدانهای رومیزی ساخت کشور چین ،گلدان مینایی و گلهای ساخته شده از سنگ و یشم از دیگر اشیاء موجود در تالار هستند.تابلوهای "چوپان و گوسفندان""منظره روستا"و"قرقاولها"که توسط نقاشان معروف متعلق به مکتب های مختلف اروپا کشیده شده اند از آثار نفیس این تالار است.
دفتر محل کار شاه با گچبری بسیار زیبا ،تابلوهای نقاشی متعدد متعلق به قرن 17 از جمله مکانهای زیبای موزه است،سرسرای طبقه اول کاخ با طرح چهارستونی و گچبریهای سقف آن نسبت به سایر بخشها اصالت بیشتری دارد.در اطراف نورگیر تابلوهای بزرگ نقاشی رنگ روغن با مضامین داستانهای حماسی و تاریخی شاهنامه فردوسی کار حسین طاهر زاده و بهزاد تبریزی کشیده شده که رستم و اشکبوس رستم و خاقان چین و تصویر بهرام گور را به نمایش می گذارند.
تالار تشریفات با گچبری و درهای به رنگ طلایی اکلیلی و پوشش دیوارها که پارچه اطلسی است از نقاط زیبای موزه است .ظروف سبز چینی روی بوفه ها ،متعلق به دوره ناپلوئن امپراطور فرانسه ،گلدان رومیزی چینی نقش قرن هیجدهم و مجسمه برنز طلایی موجود در تالار از آثار زیبای ادوار مختلف تاریخی هستند.تابلوهای موجود در تالار از جمله تابلوی "داخل کلیسا""در جنگل" به نقاشان معروف اروپا تعلق دارند.اطاق کار ملکه سابق ایران با وسایل رومیزی موجود در آن از جمله میز کار طلای مرواریدنشان،(که اکنون در بانک مرکزی است)پرده های کرم رنگ ،مجسمه های کریستال ،گلدان چینی ،تابلوهای زیبا نیز از نقاط دیدنی است.تالار نشیمن که محل استراحت خانوادگی بود با تزیینات زیبای آن از جمله قالیچه ابریشم روی حریر و ابریشم هنرمندان چینی و تابلوهای گربه و ماهی ها که از دور به شکل آکواریم می نماید در نوع خود بی نظیر هستند.خوابگاه شاه سابق نیز با آثار مختلف از جمله تختخواب سبک فرانسوی و میز کار جمله نقاط دیدنی است.
لازم به توضیح است که به منظور شناسایی چهره شاه و همسرش برای بازدیدکنندگان داخلی و خارجی و به عنوان یک سند تاریخی دو نیمتنه برنزی از آنها در تالار قرار داده شده است که در سال 1976 ساخت آن به پایان رسیده است .دیدار از این کاخ در واقع دیدار با آثار قدیمی و زیبای ایران و سایر کشورهاست که به شکلی به کاخ هدیه و یا آورده شده است.
