دانشجویان رشته تاریخ دانشگاه تهران

  اهمیت راه درعصرهخامنشی

راههای ارتباطی در ابتدای دوران به قدرت رسیدن کورش،همان راههای دوره ماد بود.بعدها در نتیجه تسخیر سرزمینهای دیگر،مانند آسیای صغیر و بین النهرین و قسمتهای شرقی فلات ایران،شبکه ارتباطی کشور گسترش یافت و برای بهبود راههای قدیمی و احداث راههای تازه اقدامات مفیدی شروع شد.

از گزارش "هرودت" در شرح لشگر کشی کورش به لیدی،معلوم میشود که به دستور او برای اولین بار در تاریخ جهان بر روی رودخانه ها پل زده شده است(.از دوره کورش تنها یک پل ضمن خاکبرداری در پاسارگاد بیرون آورده شده است.)

به موازات احداث راهها به ساختن بنا های عام المنفعه،مانند کاروانسرا،میل راهنمایی،آب انبار و ... نیز اقدام کرده اند.        

در این نوشته برآنیم ،نظریه نظام های "سلطه مشروع " از " ماکس وبر"، جامعه شناس آلمانی را مورد نقد و بررسی قرار دهیم. بدین منظور، ابتدا اجمالاً به بیان این نظریه میپردازیم و برای رعایت اختصار علاقمندان را به منابع آن ارجاع میدهیم*.سپس با برشمردن مشخصه های این نظریه،خصوصا "سلطه مشروع کاریزماتیک" یا به تعبیری "فرهمند"،به بررسی ابعاد شخصیتی پیامبر،به عنوان "کاریزما"،و حکومت اسلام میپردازیم.

مقدمه

پرو سرزمین خشک با سواحلی خشن و دره هایی پر شیب است فرهنگ چاوین از میان سنت های نخستین در منطقه ساحلی پدید آمد .این فرهنگ به کمک آبیاری و ماهیگیری تداوم یافت .حدود 1800 سال پیش از میلاد کشاورزی گسترش یافت و جمعیت در دره های حاصل خیز افزوده شد در آنجا کشور شهرهایی به عنوان جایگاه قدرت پدیدار گردید .مذهب به قدرت فرمانروایی استحکام بخشید و با ساخت هرم ها و مراکز مذهبی به اوج شکوفایی رسد در آنجا مجسمه سازی که با بازتاب موضوعات مذهبی یا نبردها بود شکوفا گشت .کیفیت هنر چاوین در سفالینه های تزئینی و منسوجات رنگارنگ آن آشکار است .تقسیمات اجتماعی در مراسم تدفین و اشیاء گورها قابل تشخیص است و این موضوع مستقیما به نیرویی سازمان یافته مرتبط است که در آئین چاوینی به تدریج در مناطق شمالی تا زمان نابودی نامعلوم چاوین در 200 سال یش از میلاد گسترش یافت .

شهرستان شوشتر یکی از شهرستانهای استان خوزستان 3538 کیلومتر مربع مساحت دارد و در قسمت مرکزی استان خوزستان واقع شده است  و مرکز آن شهر شوشتر است.

"شهر شوشتر از مرکز استان خوزستان یعنی اهواز 92 کیلومتر فاصله دارد .این شهر در 831 کیلومتری جنوب غربی تهران واقع شده است .

شمال شهر شوشتر محدود است به کوهستان بختیاری و شرق آن به شهر مسجد سلیمان و غرب آن به شهر دزفول و جنوب آن به اهواز و زاویه جنوب شرقی آن به ولایت رامهرمز می پیوندد.

آب رودخانه کارون از شمال به این شهر داخل و در بالای آن شهر به دو شاخه شطیط و گرگر(این شاخه از شهر عبور می کند ) تقسیم می شود.

شهر توسط این دو شاخه از کارون که در محلی به نام بند قیر در 4 کیلومتری شهر به هم می پیوندد،احاطه شده است.

در حال حاضر شوشتر از نظر موقعیت جغرافیایی در جزیره ای به عرض حدود 2 کیلومتر و طول حدود 8 کیلومتر قرار گرفته است.

محوطه تاريخی چغازنبيل در جنوب غربی ايران، استان خوزستان، 35 كيلومتری جنوب شرقی شهر باستانی شوش، در طول جغرافيايی 48 دقيقه و 30 ثانيه و عرض جغرافيایی 32 دقيقه قرار گرفته است. بلندترين نقطه اين مجموعه كه قله معبد بزرگ آن می‌باشد حدود 90 متر از سطح دريا ارتفاع دارد.

اين شهر در اوايل قرن 13 قبل از ميلاد توسط پادشاه ايلامی "اونتاش نپيريشا" (Untash Napirisha) در نزديكی رود دز ساخته شده و "دوراونتاش" (Dur Untash) ناميده می‌شده است. دوراونتاش به معناي قلعه اونتاش می‌باشد. در بعضی از متون ميخی اين شهر "ال اونتاش" (Al Untash) ذكر شده كه به معنی شهر اونتاش است. در مركز شهر معبد عظيمی بصورت مطبق بنا شده كه امروزه دو طبقه از آن هنوز پابرجاست. اين معبد موسوم به "ذيقورات" می‌باشد که به دو تن از خدايان بزرگ ايلاميان يعنی "اينشوشيناك" و "نپيريشا" اهدا شده است. معبد چغازنبيل بزرگترين اثر معماری بر جاي مانده از تمدن ايلامی است كه تا كنون شناخته شده است.

هفته گذشته ما دانشجویان وروددی ۸۵  سفر علمی داشتیم به استان خوزستان به سرپرستی دکتر روزبه زرین کوب.سفر بسیار خوبی بود و از مکانهای مهمی بازدید کردیم.در این مطلب و مطالب بعدی به شرح مختصری از بناهایی که در برنامه سفرمان بود اشاره خواهیم داشت به همراه عکسهایی از سفر که به تدریج اضافه خواهد شد.

محوطه تاریخی هفت تپه در حدود 15 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان شوش واقع شده است .این محوطه مربوط به دوران ایلام میانه (قرن 15 پیش از میلاد )بوده و از تپه های متعدد تشکیل شده است.هفت تپه شامل بقایای یک اجتماع و شهر بزرگ است .بررسی های سطح الارضی که مک آدامز در این ناحیه انجام داده گویای این مسئله بوده که این محوطه فقط در دوره محدودی مسکونی بوده است .با توجه به آثار و لوحه های بدست آمده از کاوش ها ،نام باستانی این شهر احتمالا کپنک بوده است.

نخستین عملیات کاوش به سرپرستی دکتر عزت الله نگهبان در سال 1344 در این محل آغاز و تا سال 1357 ادامه یافت .

در حال حاضر نیز ادامه کاوش ها به سرپرستی دکتر بهزاد مفیدی از دانشگاه ماینز آلمان در حال انجام است .

دشت وسیع هفت تپه در دهه های 1330 تا 1340 به عنوان مرکز طرح توسعه نیشکر انتخاب گردید .به همین منظور اقدام به تسطیح زمین و هموار نمودن آن شد .هنگام تسطیح زمین به منظور راه سازی ،قسمتی از یک دیواره خشتی و طاق آجری نمایان شد.پس از بازدید باستان شناسان این محل توسط هیئت کاوش به عنوان نقطه شروع حفاری انتخاب شده که در طول 14 فصل کاوش تعداد 150 ترانشه خاکبرداری گردید